تابستان†است†—†از†همان†لحظهی†اول†حس†میشود.†گرمای†خشک†و†گزنده،†چشماندازِ†بیروح†و†بیحاصل،†و†سکوتی†که†فقط†با†غرش†و†صدای†فلزی†بولدوزرها†و†کاميونها†شکسته†میشود؛†همه†در†کنار†هم،†با†طيفهای†گوناگون†رنگ†زرد†که†سراسر†پرده†را†پرکردهاند،†تصويری†از†خفگی†و†رکود†میسازند.†مردی†ميانسال،†با†چهرهای†آرام†و†درونی†آشفته،†در†جادههای†خاکیِ†حاشيهی†تهران†رانندگی†میکند.†به†دنبال†چيزی†است،†از†تپههای†خشک†و†بیآبوعلف†بالا†میرود.†بیهدف†میچرخد†و†در†واقع،†همين†است.†او†کسی†را†میخواهد†که†کاری†برايش†انجام†دهد:†تصميم†گرفته†ديگر†زندگی†نکند،†میخواهد†بميرد،†و†به†دنبال†انسانی†است†که†پس†از†مرگش،†او†را†در†خاک†دفن†کند.†کيارستمی†ماجرای†فيلم†را†از†اين†محدوده†فراتر†نمیبرد.†او†نه†به†گذشتهی†شخصيت†میپردازد،†نه†به†دلايل†پنهانِ†اين†تصميمِ†غريب†و†سنگين،†که†در†فضای†مذهبی†و†سختگيرانهی†ايران،†حتی†انديشيدن†به†آن†گناهی†بزرگ†است.†برخلاف†آنچه†از†خلاصهی†داستان†برمیآيد،†طعم†گيلاس†فيلمی†دربارهی†سياست†يا†مذهب†نيست—†يا†دستکم،†نه†به†معنای†مستقيم†آن.†اين†فيلم†دربارهی†مرگ†است،†اما†بيش†از†آن،†دربارهی†زندگی†است:†دربارهی†زيبايی†جهان،†شگفتیِ†بودن،†و†لحظات†نابِ†درکِ†هماهنگیِ†پنهان†در†طبيعت.†در†اين†فيلم،†کيارستمی†با†زبانی†خشک†و†ساده،†اما†سرشار†از†معنا،†به†نقطهای†از†تعالی†میرسد†که†واقعگرايیاش†در†چگالترين†شکل†ممکن†به†نمادگرايی†بدل†میشود.†نماهای†باز،†بيننده†را†به†تأمل†در†تصوير†دعوت†میکنند.†معناهای†قراردادی†قربانی†میشوند†تا†جای†خود†را†به†تجريدی†تدريجی†از†عناصر†بدهند.†هر†حرکت†دوربين،†در†هر†لحظه،†حالتی†از†تفکر†فلسفی،†گفتوگوی†درونی†يا†هايکويی†تصويری†به†خود†میگيرد†—†هايکويی†که†شايد†نابترين†شکل†شعرِ†تأملی†باشد.
Filippo Bardella
TASTE OF CHERRY 1997
۱۹۹۴نمای نزدیک